Jump to content
IGNORED

Ponad 80 lat stereo - udane wrażenie przestrzeni czyli jakie ?


xetras
 Share

Recommended Posts

3- kanałowe stereo na taśmie filmów dźwiękowych (szeroki ekran wymusza oprócz 2 przodów 3-ci centralny kanał)

AB - Fletcher 1934 rok, Bell Labs

(Samplery Chesky ?)

sztuczna głowa słuchawkowa

XY - Blumlein, de Boers

MS - Lauridsen 1957 rok

pseudo-stereo

pseudoquadro

5.1

7.1

 

Które wersje bardziej udane ?

Może inne surroundy ?

Jakie stereo wolicie ?

Która sugestia tworzenia iluzji skutkuje lepszym efektem ?

Pomijam systemy (w tym macierzowe) kwadro oraz ambio ( jakby niwelacja echa)

Chodzi o to, co w domu jest do zastosowania, czyli jest w dziale - elektronika konsumencka.

~Way hay and up she rises early in the morning~

 

Link to comment
Share on other sites

1. podejście do wytwarzania zjawisk przestrzennych w elektrycznej części akustyki

Artificial stereo Stereofonia sztucznej głowy

Charakterystyka , wady, zalety, itede...

Zbieranie fali akustycznej przez 2 mikrofony o kierunkach przeciwnych w rozstawie odpowiadającym odległości uszu od siebie i przesyłanie do zapisu lub emisji sygnałów elektrycznych.

Brak podaży nośników w PL, niemożnośc odsłuchu przez głośniki - brak możliwości dobrania ich ustawienia kątowego

Małę zapotrzebowanie energetyczne, ścisła anatomiczna wierność odsłuchu

 

2. 3 ścieżki kinoteatralne na taśmie filmowej - zapis optyczny (Fletcher, Bell Labs, De Boers) US, NL, 1933-1934

Głośnik centralny plus lewy przód i prawy przód

 

3. binauralny system A-B

uproszczony kinowy

2 mikrofony rozmieszczone w 1 linii skierowane równolegle z rozstawem 0, 33 m do 1,5 m

Prawidłowa interpretacja opóźnień przez przetworniki

 

Na razie tyle. Reszta nie za długo

~Way hay and up she rises early in the morning~

 

Link to comment
Share on other sites

4.

System X-Y

eksperyment, Blumlein, rok około 1934

(w czystej postaci - 2 komplementarne mikrofony z charakterystyką 8-ową lub nerkową umieszczone na jednej osi prostopadle względem siebie i prostopadle do rampy zbierają głównie gradienty czoła fali , natomiast z powodu braku ich rozsunięcia od siebie nie mogą rejestrować opóźnień, amplitudy i prawidłowo interpretować fazy.

5.

System M-S ( Mitte- Seite) autor : Lauridsen, rok 1957

2 mikrofony: jeden podwójny gradientowy ósemkowy a drugi ciśnieniowo - fazowy nad sobą .

Po zakodowaniu i pilotem 19 kHz i 38 kHz z szerokością pasma około 50 kHz po dodaniu podnośnej mamy sygnał przenoszony antenowo.

Same zalety - skoro wszędzie analogowe radio go stosuje :)

6.

Pseudo-Stereo 1. surround ( sound bar :)

3 głośniki - Sygnał napiera na słuchacza centralnie a z 2 gł. bocznych po filtracji przez zwrotnicę skośnie na tylne i boczne ściany.

Osie głośników promieniują 120 stopni względem siebie.

(nie słuchałem ale było coś takiego)

 

dalsze odcinki wkrótce, bo czekają jeszcze sterea z epoki wczesnych tranzystorów :)

 

@ 4

Tylko gradientowe mikrofony (z otwartą obustronnie membraną) sprawdzają się jedynie przy f >= 1800 Hz, stąd konieczność stosowania np. później skonstruowanych gradientowo-ciśnieniowo-interferencyjnych.

Powyżej 2000 Hz przy lokalizacji źródła nie ma znaczenia opóźnienie a właśnie kierunek, skąd napływa i sunie pierwsze wrażenie.

Wyobraźcie sobie nadlatującą strzałę - żeby zrobić unik to bezwiednie czujemy, skąd ona pochodzi i jak uniknąć kontaktu bezpośredniego.

~Way hay and up she rises early in the morning~

 

Link to comment
Share on other sites

.7 system 45/45

zapis stereo na drobnorowkowych płytach 45 rpm akceptowany przez RIAA

 

 

Z jednej strony ówczesna radiofonia proponowała dźwięk o jakości lepszej od gramofonu, co powodowało konieczność poprawy parametrów płyt i sprzętu do odtwarzania. Z drugiej strony powstały elektryczne techniki nagrań i magnetyczne głowice odtwarzające. Uzyskano zakres odtwarzanych częstotliwości w zakresie 100 Hz do 5 kHz. Po wprowadzeniu płyt drobnorowkowych i nowoczesnych głowic odtwarzających (początkowo piezoelektrycznych, później magnetycznych) pasmo przenoszenia płyt gramofonowych objęło całość słyszalnego zakresu częstotliwości.

Więcej tu:

Hidden Content

    Give reaction or reply to this topic to see the hidden content.
Zaloguj się, aby zobaczyć treść (możliwe logowanie za pomocą )

 

System 45/45 został uznany za standard, w krótkim czasie zaakceptowały go wszystkie przedsiębiorstwa fonograficzne i jest stosowany również współcześnie.

Pierwsze próby z dźwiękiem stereofonicznym wykazały trudności z uzyskaniem równomiernego rozkładu natężenia dźwięku w przestrzeni pomiędzy głośnikami. W kinematografii z powodzeniem stosowano systemy wielokanałowe (od 3 do 7 źródeł w płaszczyźnie), ale nagrania płytowe posługiwały się jedynie dwoma kanałami.

Źródło cytatu:

 

Hidden Content

    Give reaction or reply to this topic to see the hidden content.
Zaloguj się, aby zobaczyć treść (możliwe logowanie za pomocą )

 

Niskie tony wgłębnie a środek i góra skośnie zapisywane co ma wpływ na lepszą separację kanałów, mniejszy przesłuch stereo i zmniejszenie wpływu ziarnistości PVC na degradację jakości odtwarzania bliżej środka płyty.

Skorygowana jest charakterystyka sygnału z powodu ułomności nośnika i mechanicznego kontaktu igły z materiałem nośnika treści.

Redukcja basu o 20dB zmniejsza wielkość i amplitudę rowka, a podbicie tonów wysokich działa jako znakomita redukcja szumów. Podczas odtwarzania sygnał zostaje przepuszczony przez odpowiedni filtr z odwrotną charakterystyką, najwyższe tony zostają odcięte, a szum znika. Ponadto uzyskuje się lepsze odwzorowanie basu i reprodukcję wokali i instrumentów takich jak np. cymbałki bez zniekształceń.

Źródło:

Hidden Content

    Give reaction or reply to this topic to see the hidden content.
Zaloguj się, aby zobaczyć treść (możliwe logowanie za pomocą )

 

Tak było do kwadrofonii, którą pominę, i rozpowszechnienia cyfrowych sygnałów i płyt...

następny etap - pseudo quadro

~Way hay and up she rises early in the morning~

 

Link to comment
Share on other sites

Postępująca komplikacja przesyłu energii:

Pseudo Quadro, kwadro- czyli inaczej tetra-fonia oraz dookólne systemy 3D (tylko wyliczam bo wątpliwe czy w użyciu, jako eksponaty na aukcjach natomiast pewnie mogą być oferowane, po rewitalizacji może ktoś sobie zaaplikuje, kto wie ?)

8. pseudo

2 tory przesyłu plus 2 dodatkowe (z tyłu a nie z przodu) ze wzmocnionymi sygnałami różnicowymi L-P oraz P-L na głośniki mniejszej mocy niż 2 z toru głównego.

9.Kwadro

4-kanałowe dyskretne: CD-4(w fonografii), Dorrena, Zenith, General Electric.

2-kanałowe macierzowe: Scheibera, QS(RM), SQ

10. systemy dookólne 3d

Heksofonia, oktofonia, multifonia, peryfonia, ambisonic, ortofonia

Ostatni z nich w uproszczeniu: 3-torowa ortofonia jest realizowana przez kulowy mikrofon i 2 prostopadłe czyli ortogonalne względem siebie mikrofony ósemkowe rozmieszczone w 1 płaszczyźnie poziomej na osi pionowej.

w matrycy uzyskujemy 8 napięć na głośniki.

Zastosowanie 3 mikrofonu ósemkowego skierowanego w góre i w dół oraz rozmieszczenie w pionie dodatkowych 4 głośników daje trójwymiarowe pole dźwiękowe.

11.System MM (multi mikrofonowy)

Zgranie i miks do rejestracji na wielośladzie lub emisji audycji na bieżąco. Reżyser (producent muzyczny) rozmieszcza instrumenty .

.

Zanim nadejdzie pora na cyfrę i jej systemy będzie trochę papierologii.

~Way hay and up she rises early in the morning~

 

Link to comment
Share on other sites

Obszerniej o temacie w literaturze przedmiotu:

 

Procesy przetwarzania informacji u człowieka - Lindsay, Norman PWN 84

Wykłady z psychoakustyki - Jorasz UAM 98

Selektywnośc układu słuchowego -Jorasz UAM 99

Słuchając czyli kontredans akustyki ze sztuką - Jorasz UAM 2010

Dźwięki i fale - Makarewicz UAM 2004

Świat dźwieków - Pierce, Dawid PWN 50

Akustyka pomieszczeń - Sadowski Jerzy WK 59

Akustyka w urbanistyce architekturze budownictwie- Sadowski Arkady 71

Akustyka architektoniczna - Sadowski PWN 76

Elektroakustyka - Miszczak WKł 69

Fizyka dźwięku muzyczenego - Josephs PWN 70

Człowiek i dźwięk - Dobrzyński IW CRZZ 73

Elektroakustyka na scenie i estradzie - Sereda WKł 77

Techniczne problemy nagrań muzycznych - Geisler WKŁ 79

Zaczęło się od fonografu - Kominek Mieczysław PWM 88

Leksykon techniki Hifi i video - red. Auerbach WKŁ 85

Przewodnik po elektronice - Rusek M., Ćwirko R., Marciniak W. WNT 86

Elektroakustyka w pytaniach i odpowiedziach - Urbański WNT 84

Podstawy elektroakustyki - Żyszkowski WNT 84

Hifi wysoka jakość odtwarzania dźwięku - Witort WKŁ 75

Stereofonia dla wszystkich - Witort WKŁ 76

Dźwięk i technika hifi - Witort NOT Sigma 88

Sztuka dźwięku - Erhardt WAIF 80

Podstawy nagłośnienia i realizacji nagrań- Sztekmiller Krzysztof WKŁ 2012

 

Wybrałem to, co dostępne po polsku.

~Way hay and up she rises early in the morning~

 

Link to comment
Share on other sites

Obszerniej o temacie w literaturze przedmiotu:

 

Procesy przetwarzania informacji u człowieka - Lindsay, Norman PWN 84

Wykłady z psychoakustyki - Jorasz UAM 98

Selektywnośc układu słuchowego -Jorasz UAM 99

Słuchając czyli kontredans akustyki ze sztuką - Jorasz UAM 2010

Dźwięki i fale - Makarewicz UAM 2004

Świat dźwieków - Pierce, Dawid PWN 50

Akustyka pomieszczeń - Sadowski Jerzy WK 59

Akustyka w urbanistyce architekturze budownictwie- Sadowski Arkady 71

Akustyka architektoniczna - Sadowski PWN 76

Elektroakustyka - Miszczak WKł 69

Fizyka dźwięku muzyczenego - Josephs PWN 70

Człowiek i dźwięk - Dobrzyński IW CRZZ 73

Elektroakustyka na scenie i estradzie - Sereda WKł 77

Techniczne problemy nagrań muzycznych - Geisler WKŁ 79

Zaczęło się od fonografu - Kominek Mieczysław PWM 88

Leksykon techniki Hifi i video - red. Auerbach WKŁ 85

Przewodnik po elektronice - Rusek M., Ćwirko R., Marciniak W. WNT 86

Elektroakustyka w pytaniach i odpowiedziach - Urbański WNT 84

Podstawy elektroakustyki - Żyszkowski WNT 84

Hifi wysoka jakość odtwarzania dźwięku - Witort WKŁ 75

Stereofonia dla wszystkich - Witort WKŁ 76

Dźwięk i technika hifi - Witort NOT Sigma 88

Sztuka dźwięku - Erhardt WAIF 80

Podstawy nagłośnienia i realizacji nagrań- Sztekmiller Krzysztof WKŁ 2012

 

Wybrałem to, co dostępne po polsku.

Czyli mamy lekturę na długie zimowe wieczory?

De gustibus non est disputandum

Link to comment
Share on other sites

Aktualnie dostępne na rynku :

Podręcznik akustyki - Everest F. Alton, Pohlman Ken C. (1981- 2001 4 wydania, polska edycja- 2013 oparta na 5 wydaniu z 2009 roku) traktuje dość pobieżnie temat.

Jest to w zasadzie kocioł bigosu w którym po trochu dla wszystkich jest coś ciekawego.

Ze względu na rozmiary i zdawkowy indeks trudno odnaleźć potrzebny konkret.

Ale jest bliżej współczesności niż tamte dzieła.

Jej rozmiary uświadamiają laikom na ile jest to interdyscyplinarny dział nie tylko fizyki :)

Jeszcze jedna seria 4 broszurek wskazana dla laików ogarniających licealną fizykę:

Kompatybilność elektromagnetyczna Zakłócenia w urządzeniach elektronicznych - Charoy Allain (1998-2000)

Terapeutyczna dla uzależnionych wzajemnie od przepływów energii.

Prostuje ścieżki błądzącym :)

Co prawda z samym tematem wątka ma mniej wspólnego.

Ad rem:

W praktycznym zastosowaniu dookólnego kina domowego 5.1 i 7.1 można użyć zaleceń normy ITU- R BS.775-2

Rozstaw głośników - centralny 00, L - P +/- 30 0, surroundy +/- 1100 do 1200 względem osi bazy

W systemie 7.1 - centralny, L-P tak samo jak w 5.1, surroundy - +/- 600, +/- 1500

Surroundowe powyżej przodów, a te na poziomie głowy .

Sub wstępnie w dowolnym miejscu a potem przemieszczając się na 4-akach po podłodze tam , gdzie napotkamy równomierny rozkład pola tam go finalnie mamy postawić. Tyle zalecenia autora "Podręcznika akustyki".

Oczywiście -zależnie od typu głośników (uwaga na dipole !) pomieszczenia i, last but not least, preferencji.

To ostatnie właściwie jest najważniejsze.

 

lekturę na długie zimowe wieczory

Lepiej posłuchać tego, co kto lubi.

Jak ktoś chce - niech ma.

Przynajmniej dowie się gdzie szukać. Czy znajdzie to inna kwestia .

Pozdrawiam !

 

PS.

W necie jest mało dlatego pozbierałem to w 1 post.

~Way hay and up she rises early in the morning~

 

Link to comment
Share on other sites

  • 4 weeks later...

Witam, miało być o cyfrze, więc:

 

Podstawy architektury cyfrowych generacji i przetwarzania sygnałów

8bit, 14bit, 16 bit, 20bit, 24 bit ( oraz stosowane poza audio: 32bit, 64bit)

 

8bit czyli 255 względnych przejść międzystanowych (2 8 -1)

16 bit - jeszcze wyczuwalna wyczulonym uchem u niektórych - cyfrowa skaza (256 256 -1 przejść)

od architektury 20 bitowej - jakość bliska doskonałej.

Na razie tyle.

 

Ode mnie osobisty hymn ku czci:

Bell Lab. Dolby Lab. A, B, C, SR, HX PRO, ANRS, CNRS, dBx, DNL, Telefunken Telcom, HighCom, Fraunhofer Institute MP-3 MPEG-4 CIRC 8/14 EFM

SDAT_ VLP DASH DCC CD MCD/MCR MD CD-R CD-RW

RDAT Sony PCM 2000 PCM 2500 PCM 3000 Sony 1630 U-matic 3/4 "

oraz last but not least:

Atari Falcon

Digidesign Protools

Lucasfilm THX, AC-3

A nade wszystko standardowi MIDI

 

W tym ostatnim tegorocznym poście życzę żebyśmy od razu mieli rok 2018 bo 2017 skumuluje obstrukcje u wielkiej ciżby wyznawców jedynego.

Życzę zluzowania postronków !

~Way hay and up she rises early in the morning~

 

Link to comment
Share on other sites

  • 3 weeks later...

Utknąłem w temacie:

- zintegrowane opampy klasy D w aktywnych zwrotnicach kolumn głośnikowych

Okazuje się że "usilitieli" kłassy D projektami sięgają do lat 50-tych ubiegłego stulecia.

 

Skoro obecnie tyle uwagi przyciągają aktywne zestawy głośnikowe to uwagę chcę przenieść na tor zasilania i sygnałowy do nich.Wiedzę o tym mam znikomą .

~Way hay and up she rises early in the morning~

 

Link to comment
Share on other sites

  • 2 weeks later...

Pobieżny opis kina domowego (jako wstęp do Digital Sound Processing)

za: Krajewski, Jerzy "Głośniki i zestawy głośnikowe" wyd. WKŁ, Warszawa 2003

rozdział 9 9.1-9.7 strony 196-214

 

Systemy hifi, pro, car audio oraz home theater wymagają odmiennych konstrukcji systemu.

 

Miks ścieżek do udźwiękowiania filmu odbywa się w małych kinach, gdzie odległość od pulpitu do głośników to 10-12 metrów.

Do odtwarzania stosuje się wysokoefektywne (tubowe) głośniki i equalizację w normie SMPTE A202M/ISO 2969 inaczej "krzywa X"

Opisuje ona obniżenie o 3 dB/ oktawę dla fal krótszych od 18 cm ( powyżej 2 kHz).

Przy odtwarzaniu przez urządzenia HiFi dźwięk jest zbyt jasny.

Stąd wynika konieczność stosowania procesora THX (Tomlison Holmann Experiment) dla kompensacji nadmiaru wysokich częstotliwości w całym spektrum (zwłaszcza dla tylnych głośników)

 

 

Dolby Pro Logic (L, P, Central, Surround) oraz AC-3 ,inaczej 5.1 (L P C Ltył Ptył Sub) wymagają przy rozstawie przednich głośników mniejszego kąta rozwarcia (nie do 60 stopni jak w stereo ale do 45 stopni i na tym samym poziomie) oraz tej samej tonalności przetworników o kontrolowanej charakterystyce promieniowania (wąskiej dla ograniczania odbić) co jest konieczne dla zrozumiałości mowy.

 

Rozpraszanie pola dźwiękowego najskuteczniejsze jest wtedy kiedy słuchacz nie może lokalizować źródła dźwięku.

Procesor Dolby Pro Logic determinuje zakres odtwarzania głośników surround do pasma 100 - 7000 Hz - zaleca się ustawianie głośników na słuchacza (z wyjątkami poniżej).

Standard AC-3 dopuszcza zmianę trybu z szerokopasmowego na ograniczony.

Preferowany przez słuchaczy rozstaw z głośnikami promieniującymi w tył pomieszczenia przyczynił się do rozwoju systemu z dipolowymi głośnikami surround - czyli 7.1(patent Wydziału THX firmy Lucasfilm).

 

Subwoofer-

efekty eksplozji, trzęsień, odrzutowców, są przy miksie przesadzone co uatrakcyjnia odbiór obrazu.

Autor zauważa, że:

...problemem jest maksymalne wychylenie membrany i odtwarzanie stanów przejściowych dynamicznych."

 

Po tym skoku w czasie ( z pominięciem lat '70,'80,'90) warto też wspomnieć o tym, co w XXI wieku.

Ale o tym to już zapewne w e-bookach i na ekranach smartphonów, co ułatwia dostęp czytelnikom :)

 

Dla bardziej zainteresowanych tematem artykuł Stanisława Chrząszcza:

Hidden Content

    Give reaction or reply to this topic to see the hidden content.
Zaloguj się, aby zobaczyć treść (możliwe logowanie za pomocą )

~Way hay and up she rises early in the morning~

 

Link to comment
Share on other sites

  • 4 months later...

Jeszcze taki wynalazek:

In its early years, Holophonics was used by various artists, including Pink Floyd for The Final Cut, Roger Waters solo album, The Pros and Cons of Hitch Hiking and Psychic TV's Dreams Less Sweet. The system has been used in a film soundtrack, popular music, television and theme parks.

 

Zuccarelli states that the human auditory system is a sound emitter, producing a reference sound that combines with incoming sound to form an interference pattern inside the ear. The nature of this pattern is sensitive to the direction of the incoming sound. According to the hypothesis, the cochlea detects and analyzes this pattern as if it were an acoustic hologram. The brain then interprets this data and infers the direction of the sound.

Z:

en.wikipedia.org/wiki/Holophonics

 

cochlea = ślimak

Rzeczywiście dopiero około lat 80-ych naukowcy wykryli sprzętem pomiarowym emisję własną ślimaka, co przewidziano już parę dekad wcześniej:

Hidden Content

    Give reaction or reply to this topic to see the hidden content.
Zaloguj się, aby zobaczyć treść (możliwe logowanie za pomocą )

~Way hay and up she rises early in the morning~

 

Link to comment
Share on other sites

  • 1 year later...

Surround logic ex (s-logic)

Patent słuchawkowy Ultrasone na niedogodności stereo 2-kanałowego przy odsłuchu przez słuchawki.

Mechaniczny pomysł oparty na decentralizacji przetwornika względem przewodu słuchowego i wykorzystaniu małżowin usznych do kreowania dźwięków wokół głowy a nie w jej środku. Bo głównie to brak odbić obwiniam za słaby komfort takiego słuchania i brak lokalizacji tył-przód bliżej-dalej (wszystkie ślady jakby płasko ściśnięte - tak nazwałbym to wrażenie).

-decentralizacja

-dodatkowa komora przetwornika oddzielona wielootworkową blachą od przestrzeni uszczelnianej poduszkami wokół małżowin

-lejek (imo raczej stożek ukośnie ścięty w głębi którego poniżej uszu producent montuje przetwornik) 

Komplet tych innowacji dostępny w modelu Edition 5 a dodatkowo w Edition 15 otworkowana obudowa zewnętrzna.

Skoro binauralna technika właściwie to kompletna egzotyka to może na drodze czysto mechanicznej poszerzać rozstawienie śladów, wszak akustyka to w znacznym stopniu mechanika.

Filmiki i obrazki są o tym, ale nie wiem czy po polsku.

Oczywiście nie spodziewam się pełnego zastąpienia takimi drobiazgami architektury i proporcji pomieszczenia - to namiastka (czy udana - to kwestia dyskusyjna) typowego stereo.

~Way hay and up she rises early in the morning~

 

Link to comment
Share on other sites

Join the conversation

You can post now and register later. If you have an account, sign in now to post with your account.
Note: Your post will require moderator approval before it will be visible.

Guest
Reply to this topic...

×   Pasted as rich text.   Restore formatting

  Only 75 emoji are allowed.

×   Your link has been automatically embedded.   Display as a link instead

×   Your previous content has been restored.   Clear editor

×   You cannot paste images directly. Upload or insert images from URL.

 Share

  • Recently Browsing   0 members

    • No registered users viewing this page.
×
×
  • Create New...

Important Information

We have placed cookies on your device to help make this website better. You can adjust your cookie settings, otherwise we'll assume you're okay to continue.

                  wykrzyknik.png

AdBlock blocking software detected!


Our website lives up to the displayed advertisements.
The ads are thematically related to the site and are not bothersome.

Please disable the AdBlock extension or blocking software while using the site.

 

Registered users can disable this message.